ماتومو یا گوگل آنالیتیکس: هزینه واقعی، امکانات پولی و انتخاب درست

انتخاب بین ماتومو و گوگل آنالیتیکس در واقع یک معامله است: ماتومو کنترل نرم افزار و داده را به شما می‌دهد و GA4 ابزاری رایگان است که کس دیگری آن را اداره می‌کند. اگر قانون یا تیم فنی شما می‌گوید داده آنالیتیکس باید روی سرور خودتان باشد و مهندسی دارید که سرور را سالم نگه دارد، ماتومو On-Premise انتخاب درستی است. اگر می‌خواهید بدون دردسر نصب کنید و بیشتر ترافیک را از گوگل ادز می‌خرید، GA4. برای تیم های ایرانی اما معمولا گزینه سومی بهتر جواب می‌دهد که در بخش آخر توضیحش آمده است.

ماتومو (Matomo) یک پلتفرم آنالیتیکس وب متن باز است که می‌توانید آن را روی سرور خودتان نصب کنید (Matomo On-Premise) یا به شکل سرویس میزبانی شده از خود سازنده اش اجاره کنید (Matomo Cloud). رایج ترین جایگزین سلف هاست گوگل آنالیتیکس همین ابزار است.

فرق اصلی ماتومو و گوگل آنالیتیکس ۴ چیست؟

فرق اصلی این است که چه کسی سیستم را اداره می‌کند و داده دست کیست. GA4 یک محصول میزبانی شده است: سرورهای جمع آوری داده را گوگل اداره می‌کند، داده را در زیرساخت خودش نگه می‌دارد و قواعد نمونه برداری و مدت نگهداری را هم خودش تعیین می‌کند. ماتومو On-Premise یک نرم افزار است: آن را روی سروری نصب می‌کنید که در اختیار خودتان است و خود ماتومو صریح می‌گوید پایداری و امنیت نسخه On-Premise «کاملا به شما و امنیتی که روی سرورهایتان دارید» بستگی دارد.

بقیه تفاوت ها نتیجه همین نکته است:

• مالکیت داده. صفحه On-Premise ماتومو از «۱۰۰٪ مالکیت داده» حرف می‌زند و به این معنی درست است که دیتابیس مال خودتان است. داده GA4 در یک حساب گوگل است و راهنمای جایگزین گوگل آنالیتیکس توضیح می‌دهد وقتی دسترسی به آن حساب قطعی نیست، این موضوع چقدر مهم می‌شود.
• نمونه برداری. ماتومو «بدون نمونه برداری داده» را جزو امکاناتش آورده است. GA4 وقتی کوئری از سهمیه ۱۰ میلیون رویداد در هر کوئری سطح رویداد بیشتر شود، در پراپرتی استاندارد ممکن است نمونه برداری کند.
• مدت نگهداری. GA4 داده سطح رویداد را که اکسپلوریشن ها و گزارش قیف با آن کار می‌کنند در پراپرتی استاندارد دو یا ۱۴ ماه نگه می‌دارد. ماتومو تا جایی نگه می‌دارد که دیسک شما جا دارد؛ راهنمای آرشیو ماتومو هم می‌گوید حجم دیتابیس با گذشت زمان بزرگ می‌شود و این طبیعی است.
• زحمت کار. GA4 یک تگ و چند تنظیم می‌خواهد. ماتومو سرور، دیتابیس، یک کران جاب ساعتی برای آرشیو، بکاپ و ارتقای مرتب می‌خواهد.

هزینه واقعی ماتومو در مقایسه با GA4 چقدر است؟

پراپرتی استاندارد GA4 هزینه لایسنس ندارد. ماتومو On-Premise هم «رایگان دانلود می‌شود» و ماتومو می‌گوید همیشه همین طور می‌ماند، اما اجرای آن سه هزینه دارد: سروری متناسب با ترافیک، زمان نگهداری و پلاگین های پولی که لازم دارید.

اول سرور. صفحه نیازمندی های ماتومو سرور را بر اساس بازدید صفحه در ماه پیشنهاد می‌دهد:

همان صفحه یادآوری می‌کند که معیار اصلی کل درخواست های ثبت شده است، یعنی رویدادها و دانلودها هم حساب می‌شوند نه فقط بازدید صفحه. فروشگاهی که کلیک افزودن به سبد و عمق اسکرول را هم ترک می‌کند، زودتر از آنچه تعداد بازدیدش نشان می‌دهد به ردیف بعدی جدول می‌رسد.

بعد نگهداری. ماتومو ۶ به PHP 8.1 یا جدیدتر و MySQL 8.0 یا MariaDB 10.6 یا جدیدتر نیاز دارد، در حالی که نسخه های ۴.۱۶ و ۵ با PHP 8 و MySQL 5.5 کار می‌کردند. یعنی با هر نسخه اصلی باید چک کنید سرورتان هنوز شرایط را دارد یا نه. گزارش ها هم به آرشیو نیاز دارند: راهنمای ماتومو پیشنهاد می‌کند یک کران جاب «هر ساعت» اجرا شود و اگر هر اجرا بیشتر از یک ساعت طول کشید، آن را هر ۲ یا ۶ ساعت یا روزی یک بار بگذارید. بدون آن، گزارش موقع باز شدن محاسبه می‌شود و به گفته ماتومو برای سایتی با چند صد بازدید در روز ممکن است چند دقیقه منتظر بمانید.

مثال: هزینه کامل برای یک فروشگاه متوسط (فرضی)

فرض کنید یک فروشگاه اینترنتی در ماه حدود ۸۰۰ هزار بازدید صفحه به اضافه رویدادها دارد. طبق جدول ماتومو در ردیف «تا ۱ میلیون» است و یک سرور ۴ هسته، ۸ گیگ رم و ۲۵۰ گیگ SSD می‌خواهد. فرض کنید اجاره این سرور در یک دیتاسنتر داخلی ماهی ۱٫۵ میلیون تومان است، بکاپ ۱۰٪ به آن اضافه می‌کند و یک مهندس ماهی ۴ ساعت برای آپدیت، چک کردن آرشیو و فضای دیسک وقت می‌گذارد که هر ساعتش برای شرکت ۵۰۰ هزار تومان هزینه دارد.

هزینه ماهانه = ۱٫۵ + (۰٫۱ × ۱٫۵) + (۴ × ۰٫۵) = ۱٫۵ + ۰٫۱۵ + ۲ = ۳٫۶۵ میلیون تومان

یعنی سالی حدود ۴۴ میلیون تومان، قبل از خرید حتی یک پلاگین. دقت کنید که بیش از نصف این عدد زمان مهندس است. اگر همان مهندس سرش شلوغ باشد، هزینه واقعی قطعی آنالیتیکسی است که یک هفته دیرتر متوجهش می‌شوید. همین فروشگاه برای GA4 هزینه لایسنس نمی‌دهد؛ ماتومو باید با کنترل و حریم خصوصی از این عدد جلو بزند، نه با قیمت.

کدام امکانات GA4 در ماتومو پولی است؟

چند گزارشی که کاربر GA4 هر هفته باز می‌کند، در ماتومو On-Premise افزونه پولی است. بسته Premium Bundle ماتومو ۱۸ پلاگین دارد، از جمله Funnels (قیف)، Cohorts (کوهورت)، Users Flow (مسیر کاربران)، Custom Reports (گزارش سفارشی)، Multi Channel Conversion Attribution (اتریبیوشن چندکاناله)، A/B Testing، Form Analytics، Media Analytics، Heatmap & Session Recording و WooCommerce Analytics. قیمت بسته به تعداد کاربر بستگی دارد، کوچک ترین ردیفش برای ۱ تا ۴ کاربر و حداکثر ۵ میلیون هیت در ماه است و ۳۰ روز آزمایش رایگان دارد. پلاگین Heatmap & Session Recording جدا هم به شکل اشتراک سالانه فروخته می‌شود.

یک نکته عملی برای تیم ایرانی: خرید این پلاگین ها یعنی پرداخت ارزی به یک شرکت خارجی. قبل از اینکه برنامه تان را روی آن ها بچینید، چک کنید از ایران می‌توانید بخرید و تمدید کنید یا نه.

پس مقایسه منصفانه، GA4 در برابر ماتومو به اضافه پلاگین هایی است که واقعا استفاده می‌کنید، به اضافه سرور:

GA4 در اتصال به گوگل ادز و رایگان بودن قیف و کوهورت جلوتر است. ماتومو در اینکه اصلا هیت مپ و تست A/B دارد و در داده خامی که در دیتابیس خودتان است و مستقیم کوئری می‌گیرید جلو است.

ماتومو کلاد یا On-Premise: کلاد مشکل سرور را حل می‌کند؟

زحمت سرور را بله، محل داده را نه. ماتومو کلاد همان نرم افزار است که نگهداری و آپدیتش با تیم ماتومو است. کلاد پلن پولی است و قیمتش بر اساس هیت ماهانه است، از ردیف ۵۰ هزار هیت تا بیشتر از ۱۰ میلیون؛ قیمت روز را از سایت ماتومو ببینید.

مشکل جای داده است. صفحه قیمت ماتومو می‌گوید داده کلاد «در اروپا» نگه داشته می‌شود. برای کسب و کار ایرانی یعنی باز هم یک فروشنده خارجی، یک پرداخت ارزی و همان سوال دسترسی که مطلب گوگل آنالیتیکس در ایران و ریسک هایش درباره GA4 مطرح می‌کند. اینکه یک سرویس خارجی به مشتری ایرانی خدمات می‌دهد یا نه را قبل از ثبت نام از خودش بپرسید، فرض نکنید.

چه کسی ماتومو را انتخاب کند و چه کسی با GA4 بماند؟

بر اساس محدودیت های خودتان انتخاب کنید، نه فهرست امکانات:

1. قانون یا واحد IT می‌گوید آنالیتیکس باید روی سرور خودتان باشد و مهندسی برای نگهداری اش دارید. ماتومو On-Premise. اینجا هیچ ابزار میزبانی شده ای به پای ماتومو نمی‌رسد.
2. بیشتر ترافیک را از گوگل ادز می‌خرید و دسترسی پایدار به گوگل دارید. GA4. اتصال مستقیم به تبلیغات و اکسپلوریشن های رایگان را سخت می‌شود شکست داد، و راهنمای خروجی گرفتن از گوگل آنالیتیکس نشان می‌دهد چطور یک نسخه از تاریخچه را پیش خودتان نگه دارید.
3. مدل حریم خصوصی ماتومو را می‌خواهید ولی کسی برای نگهداری سرور ندارید. ماتومو کلاد، اگر نگهداری داده در اروپا برایتان مشکلی ندارد.
4. تیم و مشتری هایتان در ایران هستند و کسی نمی‌خواهد سرور نگه دارد. هیچ کدام از دو نسخه ماتومو خوب جواب نمی‌دهد. On-Premise روی سرور ایرانی کار می‌کند ولی نگهداری اش با شماست و کلاد داده را در اروپا نگه می‌دارد. ادپیکس برای همین فاصله ساخته شده است.

اگر ماتومو را امتحان می‌کنید، حداقل چهار هفته کنار GA4 اجرایش کنید و قبل از آن چیزی را حذف نکنید. پارامترهای UTM را در هر دو ابزار یکسان نگه دارید، به جای تعداد خام، نرخ تبدیل هر کانال را مقایسه کنید و از فهرست رویدادها و تبدیل ها در راهنمای ترکینگ سایت استفاده کنید تا هر دو ابزار یک چیز را اندازه بگیرند. ماتومو راهنمای ایمپورت گوگل آنالیتیکس هم دارد و فهرست دایمنشن هایی را که ایمپورت نمی‌شوند آورده است؛ قبل از اینکه ایمپورت را تنها بکاپ خودتان بدانید، آن را بخوانید.

ادپیکس کنار ماتومو و GA4 کجا می‌نشیند؟

ادپیکس پلتفرم آنالیتیکس وب برای تیم های ایرانی است: گزارش های هم سطح گوگل آنالیتیکس (ریل تایم، منابع ورودی، رفتار کاربران، قیف تبدیل و فروش) به علاوه لایه سنجش مارکتینگ، روی زیرساخت داخل ایران و با داشبورد فارسی. در مقایسه با ماتومو، معامله برعکس On-Premise است: سرور را ادپیکس اداره می‌کند، پس زحمت نگهداری ندارید و کنترل سطح کد هم ندارید.

ادپیکس روی زیرساخت داخل ایران میزبانی می‌شود، پس بدون VPN باز می‌شود، داده در ایران می‌ماند و هر وقت بخواهید خروجی می‌گیرید. داشبورد فارسی است، قیمت به تومان است و پرداخت ارزی لازم نیست. قیف تبدیل، گزارش منابع ورودی و UTM، آمار ریل تایم و مسیر کاربر در همه پلن ها از جمله پلن رایگان هست؛ همان جایی که ماتومو برای قیف پلاگین پولی می‌خواهد. سگمنت ها، گزارش فروش، مدیریت رضایت کوکی، تشخیص ترافیک نامعتبر، مارکتینگ میکس مدلینگ و سنجش lift کمپین از پلن Starter با ماهی ۴۹۹ هزار تومان در دسترس است. تگ ادپیکس کنار GA4 بدون تداخل نصب می‌شود.

محدودیت ها را هم بی تعارف بگوییم. ادپیکس رویداد می‌شمارد، نه بازدید صفحه: پلن رایگان ۱۰۰ هزار رویداد در ماه دارد، Starter یک میلیون و Pro پنج میلیون، و هر کلیکی که ترک کنید از همین سقف کم می‌شود. فروشگاه مثال بالا با ۸۰۰ هزار بازدید صفحه به اضافه رویدادها احتمالا از سقف Starter رد می‌شود و پلن Pro با ماهی ۲ میلیون و ۹۹۰ هزار تومان را لازم دارد. داده خام در پلن رایگان ۳۰ روز و در Starter و Pro نود روز می‌ماند و داده تجمیعی به ترتیب ۱۳، ۲۴ و ۳۶ ماه؛ تیمی که سال ها داده جزئی لازم دارد یا باید روال خروجی گرفتن داشته باشد یا سراغ ماتومو On-Premise برود که سقفش فقط دیسک است. هیت مپ و تست A/B هم در فهرست امکانات ادپیکس نیست؛ اگر این ها را داخل ابزار آنالیتیکس می‌خواهید، پلاگین های ماتومو گزینه اند. همه گزارش ها و پلن های ادپیکس در معرفی امکانات ادپیکس آمده است.

قدم بعدی برای هر ابزاری که به آن نزدیک ترید یکی است: پنج گزارشی را که تیمتان هر هفته باز می‌کند بنویسید، ببینید کدام یک از این سه ابزار هر کدام را بدون افزونه پولی می‌دهد و برنده را همین هفته کنار GA4 نصب کنید.

همین امروز داده‌های سایت‌تان را بسنجید

پلن رایگان ادپیکس تا ۱۰۰ هزار رویداد در ماه، بدون کارت بانکی. راه‌اندازی کمتر از پنج دقیقه طول می‌کشد.

شروع رایگانمشاهده تعرفه‌ها