خلاصه مطلب
- قرارداد نامگذاری UTM یعنی فهرست مکتوب مقدارهای مجاز هر فیلد بهعلاوه یک جای واحد برای ساختن همه لینکها؛ فهرست تنها کافی نیست.
- در GA4 بیشتر کانالها را utm_medium تعیین میکند؛ رسانه پولی فقط وقتی Paid Social میشود که source در فهرست گوگل باشد، و رسانههای مندرآوردی مثل influencer یا story یا به Unassigned میروند یا، اگر source در فهرست گوگل باشد، به کانال ارگانیک.
- telegram و insta در فهرست منبعهای قابل دانلود گوگل نیستند (بررسی ۲۸ آبان ۱۴۰۵)؛ پس تبلیغ پولی کانال تلگرامی با این برچسب در GA4 به Paid Other میرود.
- کلمه shop را در نام کمپین نگذارید، مگر منظورتان واقعاً فروشگاه باشد؛ قاعده Shopping در GA4 و ادپیکس این کلمه را در نام کمپین پیدا میکند.
- هر ماه سه چیز را چک کنید: ردیفهای تکراری با املای متفاوت، سهم Unassigned و تعداد نامهای متمایز کمپین.
قرارداد نامگذاری UTM یک سند کوتاه است که میگوید هر فیلد UTM چه مقدارهایی میتواند داشته باشد، نام کمپین با چه الگویی ساخته میشود و لینکها کجا ساخته میشوند؛ نتیجهاش این است که یک کمپین همیشه در یک ردیف گزارش و در کانال درست بنشیند. نسخهای که اینجا میخوانید چهار بخش دارد: مشخصات فیلدبهفیلد که میتوانید در ویکی تیم بچسبانید، فهرست مقدارهای utm_medium که با قواعد کانال GA4 چک شده، قالب شیت مشترکی که لینکها را میسازد و یک بازبینی ماهانه. اگر هنوز با خود پنج پارامتر آشنا نیستید، اول راهنمای پارامترهای UTM را بخوانید؛ این مطلب از جایی شروع میشود که بخش نامگذاری آن راهنما تمام میشود.
قرارداد نامگذاری UTM مجموعه قواعد توافقشدهای برای مقدار utm_source، utm_medium، utm_campaign، utm_content و utm_term است (کاراکترهای مجاز، مقدارهای مجاز و الگوها) که همه اعضای تیم و همه ابزارها موقع ساختن لینک برچسبدار رعایتش میکنند.
قرارداد نامگذاری UTM باید کدام مشکلها را حل کند؟
سه خرابی مشخص هست که قرارداد باید جلویشان را بگیرد، و هرکدام قاعده جدای خودش را لازم دارد.
۱. ردیفهای تکهتکه. در GA4، Instagram و instagram دو مقدار جدا هستند. راهنمای گوگل صریحاً میگوید مقدار پارامترها به حروف بزرگ و کوچک حساس است و SpringSale و Spring_Sale را دو کمپین جدا مثال میزند. کمپینی که سهجور نوشته شده، در گزارش شبیه سه کمپین کوچک است.
۲. کانال اشتباه. GA4 کانال را با قواعد ثابتی تعیین میکند که source، medium و نام کمپین را میخوانند. رسانهای که کسی برایش برنامه نداشته، مثل story، بازدید را به Unassigned میفرستد؛ رسانه پولی روی منبعی که گوگل نمیشناسد هم بازدید را به Paid Other میبرد. پول خرج شده، ولی گزارش کانال آن را نشان نمیدهد.
۳. کمپینهای بیمعنا. اسمی مثل final_v2_new یک هفته معنا دارد. سال بعد کسی یادش نیست کدام محصول و کدام تخفیف بوده، پس کمپین را نمیشود با کمپین سال بعد مقایسه کرد.
قانون «فقط حروف کوچک» مشکل اول را حل میکند. مشکل دوم فقط با فهرست بسته و چکشده رسانهها و منبعها حل میشود و مشکل سوم فقط با الگو.
یک قرارداد نامگذاری UTM کامل چه شکلی است؟
این قرارداد را میتوانید همینطور کپی کنید و بعد فهرست مقدارها را با کانالهای خودتان عوض کنید.
| فیلد | قالب | مقدار مجاز یا الگو | نمونه |
|---|---|---|---|
utm_source |
حروف کوچک لاتین، عدد، خط تیره | فهرست بسته، یک مقدار برای هر پلتفرم | instagram، telegram، sms-panel |
utm_medium |
از جدول کانالها در بخش بعد | فهرست بسته، حدود هشت مقدار | paid-social، email، sms |
utm_campaign |
yyyy-mm_product_offer |
تاریخ، بعد محصول، بعد پیشنهاد، با آندرلاین | 1405-09_shoes_yalda-sale |
utm_content |
format-variant |
نوع تبلیغ یا جایگاه، هرگز اسم آدم | reel-a، story-b، post-pin |
utm_term |
کلمه کلیدی با خط تیره | فقط تبلیغات جستوجو | running-shoes |
متن زیر همان بخشی است که در ویکی یا پیام سنجاقشده تیم میگذارید:
UTM CONVENTION v1 (owner: marketing ops)
1. Characters: a-z, 0-9, hyphen (-) inside a part, underscore (_) between parts. No spaces, no capitals, no Persian letters.
2. Required on every link: utm_source, utm_medium, utm_campaign.
3. utm_source and utm_medium: only values from the "lists" tab. New value = add it to the list first.
4. utm_campaign: yyyy-mm_product_offer (Jalali year-month). Never use the words "shop" or "cross-network".
5. utm_content: format-variant (reel-a, story-b). Never a person's name.
6. Never tag links inside our own website. Track those clicks as events.
7. Every live link comes from the sheet. A link that is not in the sheet gets rebuilt.
قاعده چهارم عجیب به نظر میرسد تا وقتی قواعد کانال را در بخش بعد ببینید. قاعده ششم منبع واقعی بازدید را حفظ میکند: برچسب UTM روی بنر صفحه اصلی، کسی را که از گوگل آمده بهعنوان بازدیدکنندهای از سایت خودتان ثبت میکند. کلیک بنرهای داخلی را با ردیابی رویداد بسنجید، نه با UTM.
چه utm_mediumای ترافیک را در کانال درست مینشاند؟
در GA4 بیشتر کار را medium انجام میدهد. رسانهای پولی حساب میشود که با الگوی ^(.*cp.*|ppc|retargeting|paid.*)$ جور باشد؛ یعنی cpc، paid-social و paid_social هر سه پولیاند. اینکه بازدید پولی Paid Social شود یا Paid Search یا Paid Video، به این بستگی دارد که source در فهرست سایتهای اجتماعی، جستوجو یا ویدیویی گوگل باشد. اگر نباشد، بازدید به Paid Other میرود.
این فهرست فایلی است که از صفحه Default channel group گوگل دانلود میشود. وقتی روز ۲۸ آبان ۱۴۰۵ آن را بررسی کردیم، instagram، ig، facebook، linkedin، whatsapp و t.me در آن بود، اما telegram، aparat، divar، torob، digikala و insta نبود. نکته insta جالب است، چون جدول بهترین روشهای خود گوگل آن را بهعنوان نمونه source برای اینستاگرام پیشنهاد میکند؛ با رسانه پولی، insta در فهرست اجتماعی پیدا نمیشود.
| لینک کجا منتشر میشود | utm_source | utm_medium | کانال پیشفرض GA4 |
|---|---|---|---|
| تبلیغ در پیج اینستاگرامی (پولی) | instagram |
paid-social |
Paid Social |
| پست، بیو یا استوری پیج خودتان | instagram |
social |
Organic Social |
| تبلیغ پولی در کانال تلگرام دیگران | telegram |
paid-social |
Paid Other (telegram در فهرست نیست) |
| کانال تلگرام خودتان | telegram |
social |
Organic Social (از روی medium) |
| خبرنامه یا ایمیل خودکار | newsletter |
email |
|
| پیامک از پنل اساماس | sms-panel |
sms |
SMS |
| همکاری در فروش یا اینفلوئنسر با پورسانت | partner-name |
affiliate |
Affiliates |
| بنر در شبکههای تبلیغاتی مثل یکتانت یا تپسل | yektanet، tapsell |
display |
Display |
چهار تله هم در همین قواعد هست:
- رسانههای مندرآوردی.
influencer،story،bio،nativeوtelegramبا هیچ قاعده رسانهای جور نمیشوند. اگر source در فهرست شبکههای اجتماعی گوگل باشد، مثلinstagram، GA4 بازدید را در Organic Social میگذارد و استوری پولی پیج ترافیک رایگان دیده میشود؛ با هر منبع دیگری بازدید Unassigned ثبت میشود. این جزئیات را در utm_content بنویسید و medium را از فهرست بردارید. جدول کامل برچسب استوری، لینک بیو و پست اینفلوئنسر در راهنمای سنجش تبلیغات اینستاگرام آمده است. - کلمه shop در نام کمپین. قاعده Shopping در GA4 نام کمپین را با الگوی
^(.*(([^a-df-z]|^)shop|shopping).*)$میسنجد. کمپینی به اسم1405-09_shop-launchبا آن جور میشود و با رسانه پولی ممکن است به Paid Shopping برود. - کلمه video در medium. هر رسانهای که
videoداشته باشد با قاعده Organic Video جور میشود. - cross-network در نام کمپین. هر نام کمپینی که این عبارت را داشته باشد با قاعده Cross-network جور میشود.
اگر میخواهید تبلیغ پولی تلگرام در GA4 زیر Paid Social بیاید، دو راه تمیز دارید: source را مقداری از فهرست بگذارید (t.me)، یا گروه کانال سفارشی بسازید. هر پراپرتی استاندارد GA4 علاوه بر گروه پیشفرض میتواند دو گروه کانال سفارشی داشته باشد و طبق راهنمای گوگل این گروهها روی گزارشهای گذشته هم اعمال میشوند.
شیت مشترک UTM را چطور بسازیم؟
قرارداد در شیت زنده میماند یا میمیرد. شیت دو تب دارد. تب lists منبعها و رسانههای مجاز را نگه میدارد، هرکدام در یک ستون. تب links جایی است که همه لینکها ساخته میشوند:
| ستون | محتوا | چطور کنترل میشود |
|---|---|---|
| A | آدرس مقصد، بدون # |
دستی |
| B | utm_source | منوی کشویی از تب lists |
| C | utm_medium | منوی کشویی از تب lists |
| D | utm_campaign | دستی، با چک ستون H |
| E | utm_content | دستی، اختیاری |
| F | لینک نهایی | فرمول، هیچوقت دستی نوشته نمیشود |
| G | مسئول، تاریخ و جای انتشار | دستی |
| H | چک | فرمول: TRUE یا FALSE |
در Google Sheets، منوی کشوییای که از یک بازه ساخته میشود بهطور پیشفرض هر مقداری را که در فهرست نباشد رد میکند؛ برای source و medium دقیقاً همین را میخواهید. ستون F لینک را میسازد تا هیچکس علامت سؤال و & را دستی تایپ نکند:
F2: =A2 & IF(ISNUMBER(SEARCH("?",A2)),"&","?") & "utm_source=" & B2 & "&utm_medium=" & C2 & "&utm_campaign=" & LOWER(TRIM(D2)) & IF(E2="","","&utm_content=" & LOWER(TRIM(E2)))
H2: =AND(REGEXMATCH(D2,"^[0-9]{4}-[0-9]{2}_[a-z0-9-]+_[a-z0-9-]+$"), NOT(REGEXMATCH(D2,"shop|cross-network")))
آدرس ستون A نباید # داشته باشد، چون برچسبها باید قبل از fragment بیایند. هر لینکی که در ستون H مقدار FALSE دارد منتشر نمیشود. اگر کسی فوری یک لینک تکی لازم دارد، ابزار رایگان زیر همین فیلدها را دارد؛ نتیجه را به شیت برگردانید.
پلتفرمهای تبلیغاتی و اینفلوئنسرها را چطور برچسب بزنیم؟
لینکهای دستی معمولاً از همینجا برمیگردند، پس یکبار درست تنظیمشان کنید.
گوگل ادز. اگر کمپین گوگل ادز دارید، auto-tagging را روشن نگه دارید. راهنمای گوگل ادز میگوید در GA4 برچسب خودکار (gclid) بر برچسب دستی اولویت دارد و گزینهای برای عوض کردن این اولویت نیست. پس UTM روی تبلیغ گوگل بیشتر به درد ابزارهای آنالیتیکس دیگری میخورد که همان کلیک را میخوانند.
پلتفرمهایی که مقدار پویا دارند. جدول بهترین روشهای گوگل پیشنهاد میکند جایی که پلتفرم اجازه میدهد از پارامتر پویا استفاده کنید و {{campaign.name}} و {{site_source_name}} را مثال میزند. این کار غلط تایپی را حذف میکند، ولی مشکل را جابهجا میکند: حالا نام کمپین داخل پنل تبلیغات همان utm_campaign شماست. پس کمپینها را داخل پنل هم با الگوی سال-ماه_محصول_پیشنهاد نامگذاری کنید.
ادمین کانالها، پیجها و آژانسها. به ادمین کانال تلگرام یا پیج اینستاگرامی لینک آماده از شیت بدهید، نه قواعد را. کسی بیرون از تیم ویکی شما را نمیخواند.
تاریخچه شلوغ UTM را چطور بازبینی و اصلاح کنیم؟
ماهی یکبار بیست دقیقه وقت بگذارید و رو به جلو اصلاح کنید، نه اینکه گذشته را بازنویسی کنید.
۱. تکراریهای املایی. فهرست source / medium ماه را بگیرید و الفبایی مرتب کنید. Instagram و instagram و ig کنار هم یعنی کسی لینک دستی ساخته است.
۲. سهم Unassigned. کانال Unassigned را باز کنید و جفتهای source / medium آن را بخوانید. هر ردیف آنجا رسانهای است که در فهرست شما نیست.
۳. تعداد نامهای کمپین. طبق راهنمای گوگل، دایمنشنی که بیش از ۵۰۰ مقدار داشته باشد پرتنوع حساب میشود و احتمال ردیف (other) را در گزارشهایی با دایمنشن دوم یا فیلتر بالا میبرد. نام کمپینی که تاریخ روز یا شناسه مشتری دارد، شما را زود به این مرز میرساند.
۴. Paid Other. هر منبعی که آنجاست یک منبع پولی است که GA4 نمیشناسد. برای هرکدام یکبار تصمیم بگیرید: برچسب را عوض کنید یا آن را به گروه کانال سفارشی اضافه کنید.
رسانه اشتباه چقدر خرج دارد؟ یک مثال عددی
فرض کنید یک فروشگاه در آبان ۳۰ میلیون تومان برای تبلیغ در پیجهای اینستاگرامی و ۲۲٫۵ میلیون تومان برای تبلیغ در کانالهای تلگرامی خرج کرده است. هر دو با paid-social برچسب خوردهاند؛ اینستاگرام ۴۰ سفارش آورده و تلگرام ۵۴ سفارش.
در GA4، ردیف Paid Social فقط ۴۰ سفارش اینستاگرام را نشان میدهد، چون telegram در فهرست اجتماعی نیست و ۵۴ سفارش تلگرام در Paid Other نشستهاند. مدیری که کل بودجه شبکههای اجتماعی را بر ردیف Paid Social تقسیم کند به ۵۲٫۵ میلیون ÷ ۴۰ ≈ ۱٫۳ میلیون تومان برای هر سفارش میرسد. عدد واقعی ۵۲٫۵ میلیون ÷ ۹۴ ≈ ۵۵۹ هزار تومان است. اگر جدا حساب کنیم، هر سفارش اینستاگرام ۳۰ میلیون ÷ ۴۰ = ۷۵۰ هزار تومان و هر سفارش تلگرام ۲۲٫۵ میلیون ÷ ۵۴ ≈ ۴۱۷ هزار تومان خرج داشته است. ارزانترین کانال همانی است که در گزارش دیده نمیشود. یک خط در قرارداد (source برابر t.me یا یک گروه کانال سفارشی) هر دو را به یک ردیف برمیگرداند. برای اینکه مقایسه را از هزینه هر سفارش به بازگشت هزینه تبلیغات برسانید، راهنمای فرمول ROAS را ببینید.
ادپیکس برچسبهای UTM را چطور میخواند؟
گزارشهای جذب ادپیکس ترافیک را بر اساس کانال، source / medium و کمپین UTM در همه پلنها، حتی پلن رایگان، نشان میدهند. طبق مستندات ادپیکس، source و medium هر بازدید اول از شناسه کلیک شناختهشده (gclid، wbraid، gbraid، fbclid، msclkid، ttclid یا li_fat_id) گرفته میشود، بعد از پارامترهای utm_* و در آخر از ارجاعدهنده. مقدار UTM با حروف کوچک و با فاصلههای اضافه جمعشده ذخیره میشود؛ یعنی Instagram و instagram یک ردیف میشوند، هرچند ig و instagram همچنان دو ردیفاند.
کانال روی رویداد ذخیره نمیشود. ادپیکس هر بار که گزارشی باز میشود ۱۸ قاعده مرتب را چک میکند و اولین قاعدهای که جور شود کانال را تعیین میکند؛ نام کانالها آنقدر به GA4 نزدیک است که دو جدول را کنار هم مقایسه کنید. دو تفاوت برای این قرارداد مهم است. دسته اجتماعی ادپیکس telegram را دارد، پس تبلیغ تلگرامی مثال بالا بدون هیچ ترفندی Paid Social حساب میشود. دسته ویدیویی آن aparat و دسته فروشگاهی آن digikala را دارد. چون کانال موقع خواندن گزارش حساب میشود، اصلاح یک قاعده ترافیک گذشته را هم دوباره برچسب میزند؛ قواعد بهصورت مرکزی ویرایش میشوند و قاعده جدید را از پشتیبانی درخواست میکنید.
ادپیکس پلتفرم آنالیتیکس وب برای تیمهای ایرانی است: گزارشهای همسطح گوگل آنالیتیکس (ریلتایم، منابع ورودی، رفتار کاربران، قیف تبدیل و فروش) بهعلاوه لایه سنجش مارکتینگ، روی زیرساخت داخل ایران و با داشبورد فارسی. ادپیکس کنار GA4 کار میکند، پس میتوانید یک قرارداد داشته باشید و جدول کانال هر دو را مقایسه کنید. راهنمای اجرای همزمان GA4 و ادپیکس روش راهاندازی را میگوید و راهنمای ترکینگ سایت جای UTM را در کل برنامه ترکینگ نشان میدهد.
قدم بعدی: متن قرارداد را در ویکی تیم بچسبانید، شیت دوتبی را بسازید و فقط لینکهایی را که همین حالا فعالاند دوباره بسازید. کمپینهای گذشته همانطور میمانند؛ بازبینی ماهانه و یک گروه کانال سفارشی آنها را مرتب میکند.
لینکساز UTM
لینک کمپینها را نشانهگذاری کنید تا هر کلیک به کانال درست نسبت داده شود. پلن رایگان ادپیکس برای هر سایت تا ۱۰۰ هزار بازدید صفحه در ماه، بدون کارت بانکی. راهاندازی کمتر از پنج دقیقه طول میکشد.
پرسشهای متداول
قرارداد نامگذاری UTM خوب چه ویژگیای دارد؟
مقدارهای مجاز utm_source و utm_medium را میبندد، برای utm_campaign الگوی ثابتی مثل سال-ماه_محصول_پیشنهاد دارد، فقط حروف کوچک لاتین، عدد، خط تیره و آندرلاین را مجاز میداند و میگوید هر لینک باید از یک شیت مشترک ساخته شود.
برای تبلیغ در کانال تلگرام چه utm_medium بگذارم؟
paid-social. اما در GA4 منبع telegram در فهرست شبکههای اجتماعی گوگل نیست و این بازدیدها به Paid Other میروند؛ یا source را t.me بگذارید یا یک گروه کانال سفارشی بسازید. ادپیکس telegram را شبکه اجتماعی میشناسد و همین بازدید را Paid Social حساب میکند.
برای پست اینفلوئنسر چه utm_medium مناسب است؟
اگر قرارداد همکاری در فروش دارید affiliate، و اگر برای پست پول دادهاید paid-social با source=instagram. رسانه influencer با هیچ قاعده پولی در GA4 جور نمیشود: با source=instagram بازدیدها در Organic Social مینشینند و هزینه تبلیغ ترافیک رایگان دیده میشود، و با منبعی که در فهرست گوگل نیست Unassigned میشوند.
UTMهای اشتباه کمپینهای گذشته را میشود درست کرد؟
مقدار خام را نمیشود ویرایش کرد، اما گروهبندیاش را میشود. گروه کانال سفارشی در GA4 روی گزارشهای گذشته هم اعمال میشود و ادپیکس کانال را موقع خواندن گزارش حساب میکند، پس اصلاح یک قاعده ترافیک گذشته را هم دوباره برچسب میزند.
منابع و روش
قواعد کانال GA4، فهرست منبعها (فایل PDF لینکشده در صفحه Default channel group) و محدودیت گروههای کانال سفارشی روز ۲۸ آبان ۱۴۰۵ از صفحههای راهنمای گوگل خوانده شد. رفتار ادپیکس از مستند channel mapping ادپیکس (بهروزرسانی ۱۲ مرداد ۱۴۰۵) در همان روز گرفته شده است. همه اعداد سشن، سفارش و هزینه در مثال فرضیاند.
- Google Analytics Help: URL builders, collect campaign data with custom URLs
- Google Analytics Help: Default channel group (incl. the downloadable list of sources and categories)
- Google Analytics Help: Custom channel groups
- Google Analytics Help: About the (other) row
- Google Ads Help: About auto-tagging
- Google Docs Editors Help: Create an in-cell dropdown list
- مستندات ادپیکس: کانال هر بازدید چطور تعیین میشود
این مطلب با کمک هوش مصنوعی نوشته شده و پیش از انتشار توسط تیم ادپیکس بازبینی شده است. سیاست تحریریه