خلاصه مطلب
- سنجش تبلیغات اینستاگرام سه رکورد لازم دارد که فقط بخشی از هم را پوشش میدهند: بازدیدهای برچسبدار در آنالیتیکس، کد تخفیف یا یادداشت سفارش برای خریدهایی که از لینک رد نمیشوند، و تست holdout برای سؤالی که هیچکدام جواب نمیدهند.
- برای هر جایگاهی که پولش را دادهاید، از جمله استوری پیج و اینفلوئنسر، utm_source=instagram و utm_medium=paid-social بگذارید. در GA4 رسانهای مثل influencer یا story با منبع instagram در Organic Social مینشیند و هزینه تبلیغ، ترافیک رایگان دیده میشود.
- لینک بیو یا استوری بدون UTM معمولا Direct ثبت میشود، چون مرورگر داخل اپ اغلب referrer نمیفرستد و سرویسهای لینک بیو گاهی پارامترها را حذف میکنند. لینک منتشرشده را یک بار در مرورگر تمیز امتحان کنید.
- اینستاگرام از شهریور ۱۴۰۱ در ایران فیلتر است و کاربر ایرانی با فیلترشکن به آن وارد میشود؛ پس گزارش کشور و شهر برای ترافیک اینستاگرام قابل اتکا نیست و نباید ترافیک خارجی را بهعنوان ربات حذف کنید.
- هر پیج را با هزینه هر سفارش روی همه رکوردها بسنجید و هر سفارش را با شماره سفارش فقط یک بار بشمارید. شمردن فقط بازدیدهای برچسبدار میتواند پیج سودده را زیانده نشان دهد.
سنجش تبلیغات اینستاگرام وقتی جواب میدهد که انتظار نداشته باشید یک گزارش همهچیز را بگوید. روی هر لینک UTM بگذارید تا آنالیتیکس بازدیدها را ببیند، به هر پیج و اینفلوئنسر کد تخفیف جدا بدهید تا خریدهایی که از لینک رد نمیشوند گم نشوند، و قبل از بیشتر کردن بودجه یک تست holdout بگیرید؛ چون نه آمار پیج و نه آنالیتیکس نشان نمیدهد تبلیغ واقعا چقدر فروش ساخته است. این راهنما هر سه را برای استوری پیجها، پست اینفلوئنسر، لینک بیو و فروش دایرکت توضیح میدهد و با یک مثال عددی نشان میدهد تصمیم چطور عوض میشود.
سنجش تبلیغات اینستاگرام یعنی ثبت اینکه کدام جایگاه اینستاگرامی (استوری یا پست پیج، اینفلوئنسر، لینک بیو، تبلیغ Ads Manager) به بازدید، ثبتنام و سفارش رسیده، در رکوردهایی که دست خودتان است و نه فقط در آماری که اینستاگرام یا پیج تبلیغدهنده نشان میدهد.
چرا تبلیغات اینستاگرام در ایران سنجش جدایی لازم دارد؟
چون برای خیلی از فروشگاههای ایرانی «تبلیغات اینستاگرام» یعنی خرید استوری یا پست از پیجها و اینفلوئنسرها با پرداخت تومانی، نه کمپین داخل Ads Manager. در این مدل هیچ پیکسل و گزارش رسمیای وجود ندارد؛ چیزی که دستتان میرسد اسکرینشات بازدید استوری است که خود پیج میفرستد. بازدید استوری سفارش نیست.
دو واقعیت دیگر هم سنجش را سختتر میکند:
۱. فیلترینگ و فیلترشکن. دسترسی به اینستاگرام از شهریور ۱۴۰۱ در ایران محدود شد (RSF، به نقل از NetBlocks) و گزارش Iran International در اردیبهشت ۱۴۰۵ هم از مسدود بودن آن میگوید. کاربری که با فیلترشکن روی لینک استوری میزند، با IP کشور دیگری به سایت میرسد. پس گزارش کشور و شهر برای این ترافیک قابل اتکا نیست و اگر بازدیدهای آلمانی یا هلندی را بهعنوان ربات کنار بگذارید، بخشی از مشتریهای واقعیتان را حذف کردهاید. برای جداکردن رباتها راهنمای تشخیص ترافیک ربات را ببینید.
۲. فروش دایرکت. بخشی از خریدها اصلا به سایت نمیرسد: مشتری در دایرکت قیمت میپرسد و کارتبهکارت میکند. این سفارشها در هیچ گزارش کلیکی دیده نمیشوند، مگر خودتان ثبتشان کنید.
اگر از Ads Manager متا هم استفاده میکنید، بدانید متا خرید را با پنجرههای اتریبیوشن خودش حساب میکند و میتواند خرید کسی را که فقط تبلیغ را دیده هم به تبلیغ نسبت دهد. برای همین عدد Ads Manager تقریبا همیشه از عدد آنالیتیکس بیشتر است.
روی لینکهای اینستاگرام چه UTMی بگذاریم؟
روی هر لینک utm_source=instagram بگذارید و utm_medium را طوری انتخاب کنید که بگوید برای این جایگاه پول دادهاید یا نه. GA4 کانال را بیشتر از همین دو مقدار تعیین میکند: قاعده Paid Social منبعی از فهرست شبکههای اجتماعی گوگل و رسانهای میخواهد که cp داشته باشد، ppc یا retargeting باشد یا با paid شروع شود. قاعده Organic Social هر منبعی از آن فهرست را میگیرد. فهرست گوگل instagram، ig، instagram.com و l.instagram.com را دارد.
| جایگاه | لینک را کجا میگذارید | utm_source / utm_medium | کانال در GA4 |
|---|---|---|---|
| استوری یا پست پیجی که پولش را دادهاید | لینکی که برای ادمین پیج میفرستید | instagram / paid-social |
Paid Social |
| پست یا استوری اینفلوئنسر | لینک اختصاصی همان اینفلوئنسر | instagram / paid-social |
Paid Social |
| تبلیغ Ads Manager | فیلد URL parameters | instagram / paid-social |
Paid Social |
| استوری خودتان با استیکر لینک | آدرس استیکر | instagram / social |
Organic Social |
| لینک بیو یا صفحه لینک بیو | آدرس هر دکمه | instagram / social |
Organic Social |
| لینکی که در دایرکت میفرستید | متن پاسخ آماده | instagram / social |
Organic Social |
دام اصلی در دو ردیف اول است. خیلی از تیمها utm_medium=influencer یا utm_medium=story مینویسند. با منبع instagram هیچکدام با قاعده پولی جور نمیشوند و GA4 بازدید را در Organic Social میگذارد؛ یعنی ۱۲ میلیون تومانی که به پیج دادهاید، در گزارش ترافیک رایگان دیده میشود. نام پیج را در utm_content بنویسید، مثلا utm_campaign=1405-09_yalda&utm_content=page-pooste-man. مقدارهای مجاز همه فیلدها و شیت مشترک ساختن لینک در قرارداد نامگذاری UTM آمده است. یک نکته دیگر از همان فهرست: insta در آن نیست، پس این مقدار را برای منبع ننویسید.
استیکر لینک از ۵ آبان ۱۴۰۰ برای همه حسابها فعال است، نه فقط حسابهای تاییدشده یا پرفالوور. پس هر استوری تبلیغاتی میتواند لینک برچسبدار خودش را داشته باشد و لازم نیست کمپین را به «لینک در بیو» بسپارید.
قبل از انتشار، لینک را دقیقا همانطور که منتشر میشود در یک مرورگر تمیز باز کنید و ببینید پارامترهای utm_* بعد از بارگذاری صفحه هنوز در نوار آدرس هستند یا نه. سرویسهای لینک بیو، کوتاهکنندهها و ریدایرکتهایی که آدرس را از نو میسازند، معمولا جایی هستند که پارامترها گم میشوند. توضیح کامل این تست در راهنمای پارامترهای UTM است.
فروش اینفلوئنسر و سفارشهای دایرکت را چطور بشماریم؟
برای هر پیج و اینفلوئنسر علاوه بر لینک، یک کد تخفیف اختصاصی بسازید و برای سفارشهای دایرکت منبع را از خود مشتری بپرسید. خیلی از خریدارها روی استیکر نمیزنند؛ اسم فروشگاه را بعدا در گوگل جستوجو میکنند، از گوشی دیگری میآیند یا مستقیم پیام میدهند. کد تخفیف همراه مشتری میماند، سشن نمیماند.
هر سفارش میتواند تا سه نشانه داشته باشد:
۱. بازدید برچسبدار. سشن سفارش از لینک همان پیج آمده (utm_content=page-pooste-man).
۲. کد تخفیف. سفارش با POOST15 ثبت شده. کد را برای هر پیج و هر کمپین جدا بسازید تا اگر در کانالهای کد تخفیف پخش شد، زود بفهمید.
۳. منبع اعلامشده. یک فیلد اجباری «از کجا با ما آشنا شدید؟» در صفحه پرداخت، یا یادداشتی که ادمین دایرکت کنار سفارش میگذارد.
هر سه را کنار شماره سفارش نگه دارید و هر سفارش را یک بار بشمارید. سفارشی که هم از لینک پیج آمده و هم کد همان پیج را دارد، یک سفارش است نه دو. راهنمای داده شخص اول نشان میدهد این رکورد سفارش را کجا نگه دارید و راهنمای ردیابی تبدیل توضیح میدهد چرا سفارش تاییدشده را بهتر است از سمت سرور ثبت کنید.
مثال عددی: پول استوری بعدی را به کدام پیج بدهیم؟
فرض کنید یک فروشگاه محصولات پوستی از هر سفارش ۳۵۰ هزار تومان سود ناخالص دارد و در آبان از سه پیج استوری خریده است.
| پیج | مبلغ تبلیغ | سفارش از لینک | سفارش با کد | هر دو | سفارش دایرکت | سفارش بدون تکرار |
|---|---|---|---|---|---|---|
| الف (لایفاستایل پرمخاطب) | ۱۲ میلیون | ۲۲ | ۳۰ | ۱۵ | ۵ | ۲۲ + ۳۰ − ۱۵ + ۵ = ۴۲ |
| ب (پیج تخصصی زیبایی) | ۸ میلیون | ۶ | ۱۰ | ۴ | ۲ | ۶ + ۱۰ − ۴ + ۲ = ۱۴ |
| ج (پیج کوچک مراقبت پوست) | ۴ میلیون | ۱۴ | ۱۶ | ۱۰ | ۴ | ۱۴ + ۱۶ − ۱۰ + ۴ = ۲۴ |
اگر فقط سفارشهای لینکدار را بشمارید، هزینه هر سفارش برای پیج الف ۱۲ میلیون ÷ ۲۲ ≈ ۵۴۵ هزار تومان، برای ب ۸ میلیون ÷ ۶ ≈ ۱٫۳ میلیون تومان و برای ج ۴ میلیون ÷ ۱۴ ≈ ۲۸۶ هزار تومان است. با سود ۳۵۰ هزار تومانی، فقط پیج ج ارزش تکرار دارد.
با هر سه رکورد، هزینه هر سفارش برای الف ۱۲ میلیون ÷ ۴۲ ≈ ۲۸۶ هزار تومان، برای ب ۸ میلیون ÷ ۱۴ ≈ ۵۷۱ هزار تومان و برای ج ۴ میلیون ÷ ۲۴ ≈ ۱۶۷ هزار تومان میشود. حالا الف و ج هر دو زیر سقف ۳۵۰ هزار توماناند و ب هنوز نه. نگاه فقطلینکی، پیج الف را که بیشترین سفارش را آورده بود حذف میکرد.
حتی این شمارش کامل هم اتریبیوشن است، نه اثبات. بعضی از ۴۲ خریدار پیج الف مشتری قدیمی بودند و آن ماه بههرحال خرید میکردند. بخش بعد درباره همین است.
از کجا بفهمیم فروش واقعا از تبلیغ اینستاگرام آمده است؟
با تست holdout: یک گروه قابل مقایسه را از تبلیغ دور نگه دارید و فروشش را با گروهی که تبلیغ دیده مقایسه کنید. اختلاف این دو، اثر افزایشی تبلیغ است و هزینه را باید بر همین عدد تقسیم کنید. UTM، کد تخفیف و آمار پیج فقط میگویند کدام سفارشها با اینستاگرام همراه بودهاند؛ holdout میگوید بدون تبلیغ چند سفارش از دست میرفت.
برای خرید استوری از پیجها، تقسیم جغرافیایی معمولا ممکن نیست، چون مخاطب پیج در کل کشور پخش است. طرح عملیتر هفتههای یکدرمیان است: یک هفته با تبلیغ، یک هفته بدون تبلیغ، دستکم چهار جفت هفته، و مقایسه سفارشهای کل سایت و دایرکت در دو گروه هفتهها. مراقب مناسبتها باشید؛ هفته یلدا را با یک هفته معمولی مقایسه نکنید. طراحی، مدت و حساب این تستها در راهنمای اثر افزایشی تبلیغات آمده است.
اگر تست نشان دهد فقط ۲۵ سفارش از ۴۲ سفارش پیج الف افزایشی بوده، هزینه واقعی هر سفارش افزایشی ۱۲ میلیون ÷ ۲۵ = ۴۸۰ هزار تومان است؛ بالاتر از سود ۳۵۰ هزار تومانی، و تصمیم دوباره عوض میشود. این عدد را با نقطه سربهسر خودتان در راهنمای فرمول ROAS مقایسه کنید.
ادپیکس ترافیک اینستاگرام را چطور میخواند؟
گزارشهای جذب ادپیکس در همه پلنها، از جمله پلن رایگان، کانال، منبع / رسانه و کمپین UTM را نشان میدهند و گزارش فروشگاهی ادپیکس هم در همه پلنها فروش و ROAS هر کانال را میدهد. طبق مستندات ادپیکس، منبع و رسانه هر بازدید اول از شناسه کلیک شناختهشده، بعد از پارامترهای utm_* و بعد از referrer گرفته میشود و اگر هیچکدام نباشد، بازدید Direct است. fbclid، شناسهای که متا هنگام کلیک روی تبلیغ فیسبوک یا اینستاگرام به لینک اضافه میکند، یکی از همین شناسههاست؛ پس کلیک تبلیغ Ads Manager حتی بدون UTM در Paid Social مینشیند.
ادپیکس مقدار UTM را با حروف کوچک و فاصلههای یکدست ذخیره میکند، پس Instagram و instagram یک ردیف میشوند. instagram در دسته شبکههای اجتماعی ادپیکس است و نشانه پولی بودن فقط رسانه است: رسانهای که cp دارد، با paid شروع میشود یا دقیقا ppc یا retargeting است. پس استوری پیج با رسانه paid-social در Paid Social مینشیند و همان استوری با رسانه influencer ارگانیک خوانده میشود؛ همان دام GA4. ادپیکس کانال را هنگام باز کردن گزارش حساب میکند، پس اصلاح یک قاعده ترافیک گذشته را هم درست برچسب میزند.
برای سنجیدن اثر واقعی تبلیغ، تست lift ادپیکس در پلن Pro تست اثر افزایشی را اجرا میکند.
ادپیکس پلتفرم آنالیتیکس وب برای تیمهای ایرانی است: گزارشهای همسطح گوگل آنالیتیکس (ریلتایم، منابع ورودی، رفتار کاربران، قیف تبدیل و فروش) بهعلاوه لایه سنجش مارکتینگ، روی زیرساخت داخل ایران و با داشبورد فارسی. کنار GA4 هم کار میکند، پس میتوانید یک بار برچسب بزنید و جدول کانال هر دو را کنار هم ببینید. جای اینستاگرام در برنامه کامل ترکینگ را در راهنمای ترکینگ سایت ببینید.
قدم بعدی: همه لینکهای اینستاگرامی که الان فعالاند را فهرست کنید، از لینک بیو تا استوریهای این هفته پیجها، و هر لینکی را که utm_source و رسانه پولی یا ارگانیک درست ندارد از نو بسازید.
لینکساز UTM
لینک کمپینها را نشانهگذاری کنید تا هر کلیک به کانال درست نسبت داده شود. پلن رایگان ادپیکس برای هر سایت تا ۱۰۰ هزار بازدید صفحه در ماه، بدون کارت بانکی. راهاندازی کمتر از پنج دقیقه طول میکشد.
پرسشهای متداول
تبلیغات اینستاگرام را چطور در آنالیتیکس ردیابی کنیم؟
روی هر لینکی که منتشر میکنید UTM بگذارید: برای استوری پیجها و اینفلوئنسرها برای هرکدام لینک جدا با utm_source=instagram و utm_medium=paid-social بسازید و نام پیج را در utm_content بنویسید. بعد بازدید و سفارش را بر اساس کمپین و محتوا در ابزار آنالیتیکس خودتان مقایسه کنید، نه فقط با آماری که پیج میفرستد.
چرا ترافیک اینستاگرام در گزارشها Direct ثبت میشود؟
لینکی که داخل اپ اینستاگرام باز میشود اغلب referrer ندارد و ابزارهای لینک بیو یا ریدایرکتها ممکن است پارامترهای لینک را حذف کنند. لینکی که نه UTM دارد و نه referrer، هیچ نشانهای از منبع ندارد و آنالیتیکس آن را Direct ثبت میکند.
فروش از اینفلوئنسر اینستاگرام را چطور بسنجیم؟
به هر اینفلوئنسر یک لینک برچسبدار و یک کد تخفیف اختصاصی بدهید، در سفارشهای دایرکت بپرسید مشتری از کجا با شما آشنا شده و هر سه را کنار شماره سفارش ثبت کنید. سفارشی که هم کد دارد و هم از لینک آمده یک سفارش است؛ مبلغ تبلیغ هر پیج را بر سفارشهای بدون تکرارش تقسیم کنید.
آمار بازدید استوری که پیج میفرستد کافی نیست؟
نه. اسکرینشات بازدید و کلیک استوری فقط نشان میدهد چند نفر استوری را دیدهاند یا روی لینک زدهاند، نه اینکه چند سفارش ثبت شده. سفارش را باید از سایت، کد تخفیف و دایرکت خودتان بشمارید.
تست holdout برای تبلیغات اینستاگرام یعنی چه؟
یعنی یک گروه قابل مقایسه را از تبلیغ دور نگه دارید، مثلا هفتههای یکدرمیان بدون تبلیغ، و فروش آن را با گروهی که تبلیغ دیده مقایسه کنید. اختلاف این دو، فروشی است که واقعا از تبلیغ آمده و هزینه را باید بر همین عدد تقسیم کنید.
منابع و روش
قواعد کانال GA4 و فهرست منبعهای گوگل (فایل PDF لینکشده در صفحه Default channel group که instagram، ig، instagram.com و l.instagram.com را شبکه اجتماعی میداند)، مستندات متا درباره URL tags و fbclid و دو صفحه مستندات ادپیکس (بهروزرسانی ۱۲ مرداد ۱۴۰۵) روز ۲۹ آبان ۱۴۰۵ خوانده شد. وضعیت دسترسی به اینستاگرام از گزارش RSF (شهریور ۱۴۰۱) و Iran International (اردیبهشت ۱۴۰۵) است و ممکن است تغییر کند. همه مبلغها، کدها و سفارشهای مثال فرضیاند.
- RSF: Iran reins in access to Instagram and WhatsApp (September 2022)
- Iran International: Internet shutdown pushes Iranians onto distrusted domestic apps (7 May 2026)
- About Instagram: Expanding sharing links in Stories to everyone (27 October 2021)
- Google Analytics Help: Default channel group (rules and downloadable source list)
- Meta for Developers: Use URL tags for tracking (url_tags and name/ID macros)
- Meta for Developers: ClickID and the fbp and fbc parameters
- مستندات ادپیکس: کانال هر بازدید چطور تعیین میشود
- مستندات ادپیکس: چرا همهچیز Direct است
این مطلب با کمک هوش مصنوعی نوشته شده و پیش از انتشار توسط تیم ادپیکس بازبینی شده است. سیاست تحریریه